Trong quá trình cô đặc, hơi của dung môi tạo ra gọi là hơi thứ cấp. Quá trình hóa hơi dung môi có thể là quá trình bay hơi trên bề mặt dung môi hoặc quá trình sôi xảy ra trong toàn bộ dung dịch.
Quá trình cô đặc có thể thực hiện ở điều kiện áp suất thường, áp suất dư hoặc áp suất chân không. Nếu cô đặc ở áp suất thường thì thiết bị hở, cô đặc ở áp suất dư hay chân không thì thiết bị kín.
Truyền nhiệt trong cô đặc có thể thực hiện trực tiếp hay gián tiếp:
- Truyền nhiệt trực tiếp thì đun nóng trực tiếp dung dịch bằng không khí khô nóng, hơi nước…
- Truyền nhiệt gián tiếp thì đun nóng gián tiếp qua bề mặt trao đổi nhiệt bằng hơi nước, nước nóng…
Ứng dụng
Cô đặc nhằm mục đích chuẩn bị, hoàn thiện, chế biến các sản phẩm hay qua quá trình cô đặc làm thay đổi đặc tính, kéo dài thời gian bảo quản cho sản phẩm.
Quá trình cô đặc được ứng dụng rộng rãi trong thực phẩm như: sản xuất nước mắm cô đặc, đường, sữa, nước quả, café, cacao hòa tan…
Các phương pháp cô đặc
Quá trình cô đặc có thể tiến hành trong thiết bị cô đặc một nồi hoặc nhiều nồi làm việc gián đoạn hay liên tục.
Khi cô đặc gián đoạn, dung dịch cho vào thiết bị một lần rồi cô đặc đến nồng độ yêu cầu, hoặc cho vào liên tục, giữ nguyên mức chất lỏng không đổi trong quá trình và khi nồng độ dung dịch đạt yêu cầu sẽ lấy dung dịch sau cô đặc ra hết rồi mới tiếp tục cho dung dịch mới vào để cô đặc tiếp.
Khi cô đặc liên tục trong thiết bị cô đặc nhiều nồi thì dung dịch được đưa vào liên tục và sản phẩm cũng được lấy ra liên tục.
Quá trình cô đặc có thể tiến hành ở áp suất khác nhau tuỳ theo yêu cầu kỹ thuật:
- Cô đặc ở áp suất thường thì thiết bị cô đặc dạng hở;
- Cô đặc ở áp suất chân không thì nhiệt độ sôi dung dịch giảm làm chi phí hơi đốt giảm, hiệu số nhiệt độ giữa hơi đốt và dung dịch giảm, do đó diện tích bề mặt truyền nhiệt giảm. Cô đặc chân không áp dụng cô đặc dung dịch có nhiệt độ sôi cao ở áp suất thường có thể sinh ra phản ứng phụ không mong muốn như: oxy hoá, đường hoá, nhựa hoá…
- Cô đặc ở áp suất cao thường áp dụng trong các nồi cô đặc đặt trước đối với hệ thống cô đặc nhiều nồi./.
VnFT.net
